WVV – Wetboek Vennootschappen en Verenigingen vanaf 1 mei 2019

WVV – Wetboek Vennootschappen en Verenigingen vanaf 1 mei 2019

Nieuw Wetboek van Vennootschappen en Verenigingen “WVV”

De “BV” (Voorheen de “BVBA”)

INHOUD

Inleiding

De oude “bvba”

De nieuwe “BV”

De naam van de rechtsvorm (benamingen en afkortingen)

Het kapitaal en de wettelijke reserve

De mogelijke eenhoofdigheid

De mandataris van de BV.

De aansprakelijkheid van de bestuurder (of het college van bestuurders) in de BV.

Invoering van de statutaire zetelleer

Het stemrecht en de overdracht van aandelen

In werking treden van het WVV

Besluit

Inleiding

In onze bijdrage in het AFT 07/18 van oktober 2018 hebben wij omstandig de inhoud van het voorontwerp van dit Wetboek voor Vennootschappen en Verenigingen besproken (verder wordt WVV gebruikt). Ook op de website van Accountancy Kava vindt U deze tekst. (accountancy.kava.be).

Op 28 februari 2019 werd dit Wetboek door de Kamer van Volksvertegenwoordigers aangenomen. Het WVV treedt in werking op 1 mei 2019.

In de voornoemde bijdrage van Accountancy Kava hebben we U reeds met de krachtlijnen van het nieuwe wetboek laten kennismaken aan de hand van volgende titels:

  1. Wetboek Vennootschappen en Verenigingen (WVV)

Het verenigingsrecht (o.m. de VZW’s) wordt eveneens opgenomen (wel winstoogmerk maar geen uitkering ervan aan stichters, leden, bestuurders …)

  • Afschaffing onderscheid tussen burgerlijke en handelsvennootschappen

Alle vallen voortaan onder de rechtbank van koophandel, voortaan genoemd ondernemingsrechtbank

  • Vermindering van het aantal basisvormen

Voortaan een viertal hoofdvormen

  • Doorgedreven vereenvoudiging en flexibilisering bij de BV (voortaan kort: besloten vennootschap)
  • Een overgangsregeling in drie fasen

Op uitzonderingen na hebben de meeste van onze vennootschappen in het algemeen en onze apotheek- of artsenvennootschappen in het bijzonder de klassieke rechtsvorm van een “besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid” of in het kort “bvba”. Dit geldt ook voor onze holding- en managementvennootchappen.

Om deze reden willen wij ons in dit artikel vooral toeleggen op de gevolgen van dit nieuwe WVV voor de klassieke bvba-rechtsvorm die voortaan dus de “BV” wordt.

Het spreekt voor zich dat door deze inhoudsbeperking er ook elementen zullen besproken worden die niet exclusief bij de besloten vennootschap horen maar ook op andere rechtsvormen slaan.

Voor de volledigheid: rechtsvormen die verdwijnen zijn:

  • de tijdelijke vennootschap;
  • de stille vennootschap;
  • de coöperatieve vennootschap met onbeperkte aansprakelijkheid;
  • het economisch samenwerkingsverband;
  • de landbouwvennootschap;
  • de commanditaire vennootschap op aandelen;
  • de vennootschap met sociaal oogmerk;
  • de eenpersoons-BVBA;
  • de starters-BVBA.

De rechtsvormen die blijven:

  • de bvba die BV wordt;
  • de cvba die CV wordt;
  • de maatschap;
  • de vennootschap onder firma (VOF);
  • de gewone commanditaire vennootschap (CommV);
  • de naamloze vennootschap (NV);
  • de Europese vennootschap, de Europese Coöperatieve Vennootschap, het Europees economisch samenwerkingsverband.

Nieuwe vennootschappen opgericht vanaf 1 mei 2019 zijn gehouden zijn aan dit nieuwe WVV en de rechtsvormen erin opgenomen. Omzetting naar afgeschafte rechtsvormen kan niet meer.

Bestaande vennootschappen, zullen onder de huidige vorm voorlopig kunnen blijven bestaan tot 31 december 2023.

Let op: Voor bestaande vennootschappen wordt de wet hoe dan ook van toepassing vanaf 1 januari 2020. De bestaande statutaire bepalingen in strijd met de dwingende bepalingen worden dan als niet geschreven beschouwd, meer bepaald:

  • De bepalingen inzake benamingen en afkortingen;
  • De omzetting van kapitaal en wettelijke reserve naar vermogensrekening (zie verder);
  • De liquiditeits- en balanstest op uitkeringen (zie verder).

U kan ook opteren om als reeds bestaande vennootschap nog voor 1 januari 2020 de bepalingen van dit WVV toe te passen (opt-in systeem), maar dan zal U de statuten van uw vennootschap meteen aan de bepalingen van het wetboek moeten aanpassen (steeds een statutenwijziging voor notaris).

Zoals reeds vermeld, vooral de gevolgen voor de bestaande bvba’s worden behandeld.

De oude “bvba”

We herinneren U aan de belangrijkste voorwaarden van de bvba zoals ze vandaag bestaan:

  • Minimum 2 vennoten, opstellen financieel plan bij oprichting, kapitaal 18.500,00 € waarvan minimaal 6.200,00 € volstort en minstens 1/5de per aandeel, authentieke oprichtingsakte (notaris)
  • Wettelijke en statutaire beperking van aandelenoverdrachten
  • Minstens 1 zaakvoerder al dan niet statutair benoemd, voor bepaalde of onbepaalde tijd
  • Aandelen verplicht op naam door inschrijving in een aandelenboek

Het nieuwe WVV houdt een doorgedreven vereenvoudiging in door o.m. te kiezen voor meer aanvullend recht en meer flexibiliteit. Het voorheen wat stringentere karakter van de voorwaarden van de bvba wordt nu verlaten ten gunste van de beoogde contractuele vrijheid tussen partijen (zie verder).

De nieuwe “BV”

De naam van de rechtsvorm (benamingen en afkortingen)

De “bvba” (besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid) wordt vervangen door “BV” (Besloten Vennootschap).

Het kapitaal en de wettelijke reserve

Het minimum bedrag van het kapitaal wordt afgeschaft. Dit wil zeggen dat de oprichters van de BV dus vrij hun aanvangsvermogen kunnen bepalen.

Het verlaten van het begrip minimumkapitaal ontslaat de oprichters er niet van de vennootschap over een “toereikend aanvangsvermogen” te laten beschikken. Dit kan bijvoorbeeld wel onder de vorm van (achtergestelde) leningen van de vennoten, statutaire bevriezing van inbrengen, inbreng in natura (nog steeds met controle door een bedrijfsrevisor …). Even vermelden dat voortaan ook “arbeid” en “knowhow” kunnen ingebracht worden tegen een winstaandeel.

Inbrengen in een BV zullen voortaan slechts uitgekeerd kunnen worden indien de statuten dit voorzien. Indien dit niet voorzien is moet er een statutenwijziging doorgevoerd worden.

Door de afschaffing van het kapitaalbegrip houdt de BV aldus op een kapitaalvennootschap te zijn.

Er worden strengere eisen gesteld inzake de inhoud van het financieel plan bij oprichting. Zowel het formaat van dit plan als de criteria zullen worden vastgesteld. Hierop komen we in een latere bijdrage uitvoerig op terug.

De afschaffing van het kapitaalvereiste heeft ook belangrijke gevolgen voor de grenzen van de uitkeerbare winst en voor de toepassing van de alarmbelprocedure, die beiden in het oude wetboek aan het maatschappelijk kapitaal gekoppeld waren. Het bestuur van de BV krijgt hier een grotere aansprakelijkheid.

Volgens het nieuwe wetboek worden uitkeringen voortaan onderworpen aan twee voorwaarden:

  1. er mag niet tot uitkering besloten worden als het netto-actief negatief is, of ten gevolge van de uitkering negatief zou worden (de balanstest);
  2. het bestuursorgaan mag het uitkeringsbesluit slechts uitvoeren als het heeft vastgesteld dat de vennootschap na de uitkering haar schulden kan voldoen naarmate ze opeisbaar worden over een periode van minstens 12 maanden af van de datum van de uitkering (de liquiditeitstest).

Deze dubbele toets geldt ook voor de alarmbelprocedure die moet worden toegepast als het netto-actief negatief is of zelfs negatief dreigt te worden en als het bestuursorgaan vaststelt dat het niet langer vaststaat dat de vennootschap haar schulden zal kunnen voldoen naarmate ze opeisbaar worden over een periode van minstens 12 maanden.

Het kapitaal en de wettelijke reserve kunnen (door een statutenwijziging) uitkeerbaar worden gemaakt zoniet worden zij als een onbeschikbare eigen vermogensrekening beschouwd.

Door het wegvallen van een kapitaalbegrip valt mutatis mutandis ook de wettelijke reserve weg.

De mogelijke eenhoofdigheid

In de klassieke bvba moest U in principe met minstens twee aandeelhouders zijn. Deze verplichting wordt nu verlaten.

Voortaan kan de BV dus opgericht en bestuurd worden door één natuurlijke- of rechtspersoon.

De mandataris van de BV

Op het vlak van bestuur verandert er weinig voor de BV. Deze wordt geleid door één of meerdere bestuurders (voorheen zaakvoerders genoemd) die ieder integrale bevoegdheden hebben.

Zoals dit voor alle vennootschappen en verenigingen geldt, kan dus ook binnen de BV een dagelijks bestuur worden ingericht (opgelet: steeds zelfstandigen, géén werknemers).

De vaste vertegenwoordiger van de BV is voortaan steeds een natuurlijk persoon.

Er kan ook voor bestuurders voortaan in een ontslagbescherming worden voorzien door het afspreken van een opzegtermijn en/of een opzegvergoeding. (voorheen enkele een ontslag “ad nutum”)

De aansprakelijkheid van de bestuurder (of het college van bestuurders) in de BV

De aansprakelijkheid van bestuurders van vennootschappen, verenigingen en stichtingen wordt wettelijk beperkt.

Deze beperking geldt voor vorderingen van de vennootschap en van derden.

In functie van de omzet en het balanstotaal kan een bestuurder voortaan niet voor een hoger bedrag worden aangesproken dan tot een plafond tussen 125.000 en 12.000.000 €.

Deze beperking geldt enkel voor zogenaamd ‘lichte’ fouten en dis bv. niet voor een zware fout of herhaaldelijke lichte fouten.

De beperking van aansprakelijkheid geldt bovendien nooit voor gevallen van bedrieglijk opzet of bij aansprakelijkheid bij fiscale en sociale schulden zoals onbetaalde sociale zekerheidsbijdragen, BTW en bedrijfsvoorheffing. Dus misschien wel “much ado about nothing”….

Invoering van de statutaire zetelleer

Hiermee wordt bedoeld dat enkel de statutaire zetel geldt als criterium van welk vennootschaps- of verenigingsrecht effectief van toepassing is en dus nooit de werkelijke zetel (bv. buitenland).

Het stemrecht en de overdracht van aandelen

In de BVBA moesten zowel de winstverdelingsrechten als het stemrecht evenredig zijn aan de inbreng van de verschillende aandeelhouders. Voortaan kunnen, mits een statutenwijziging, aandelen met een meervoudig stemrecht worden uitgegeven. Dit kan o.m. belangrijk zijn bij familiale plaaning.

De overdracht van aandelen van een BV is momenteel aan allerlei dwingende beperkingen onderworpen. In de statuten zal men voortaan een vrijere overdraagbaarheid kunnen voorzien. Tevens wordt de inkoop van eigen aandelen door de BV versoepeld. Bovendien wordt de uittreding van een aandeelhouder (en de berekening van zijn/haar scheidingsaandeel) alsook de uitsluiting wettelijk geregeld en kan dit dus in de statuten worden opgenomen.

In werking treden van het WVV

Integraal vanaf 1 mei 2019 voor nieuwe vennootschappen.

vanaf 1 januari 2020 gaan de regels van het WVV voor bestaande vennootschappen, verenigingen en stichtingen daadwerkelijk in (met mogelijkheid van een opt-in, zie hiervoor). Vanaf 1 januari 2020 echter verplicht de statuten integraal aan te passen bij een eerste statutenwijziging.

31 december 2023 is de uiterste datum voor de statutenwijziging voor bestaande vennootschappen, verenigingen en stichtingen. Niet meer toegelaten rechtsvormen worden dan bij gebrek aan actie van rechtswege omgezet naar de meest erbij aanleunde rechtsvorm.

Besluit

Het is van 1999 geleden dat het Wetboek Vennootschappen werd ingevoerd. Het was, ondanks verschillende coördinaties, helemaal niet meer aangepast aan de behoeften van vandaag.

Met dit nieuwe WVV beoogt de wetgever een doorgedreven flexibiliteit die vooral mooi tot uitdrukking komt in de bepalingen van de Besloten Vennootschap, rechtsvorm die in deze bijdrage de aandacht kreeg.

Het belang van het aanvullend recht of de mogelijkheid van de initiatiefnemers van de BV om te kunnen afwijken van de door de overheid ingestelde standaard aan wettelijke regels geeft de mogelijkheid om de onderneming te modelleren in functie van haar specifieke noden.

Daar waar de “oude” bvba een strikt “besloten” vennootschap was (aandelen moeilijk overdraagbaar), bestaat nu dus de mogelijkheid om ze desgewenst meer “open” te maken.

Ook de mogelijkheid van de beperking van de aansprakelijkheid van de bestuurder in functie van de grootte van de onderneming is een nieuw gegeven en qua aansprakelijkheidsverzekering misschien toch belangrijk.

Tenslotte de nieuwe mogelijkheid om uit te treden uit de BV lastens het vennootschapsvermogen schept nieuwe opportuniteiten.

Vanaf 1 mei e.k. is het dus zover. De nieuwe regels worden dan wet.

Accountancy KAVA staat klaar om samen met uw notaris, U ten volle te begeleiden in uw transitie van BVBA naar BV. Hebt U vragen, aarzel dan niet, wij zijn ter beschikking!

Het Accountancy KAVA-team